يك تجربه(۲)

آيا مصاحبه شونده حق دارد مصاحبه خود را پس از تنظيم و قبل از چاپ بخواند ؟
بحث حقوق مصاحبه شونده از جمله مسايلي است كه هنوز روزنامه نگاران بر آن به نتيجه مشترك و قاطعي نرسيده اند. از مهمترين مباحث مورد مجادله اين است كه آيا مصاحبه شونده حق دارد مصاحبه خود را پس از تنظيم و قبل از چاپ در نشريه مطالعه بازبيني كند.
حتماً خيلي از شما هنگامي كه مصاحبه خود را به پايان برده ايد اين جمله را از مصاحبه شونده شنيده ايد : «اگر امكان دارد پس از تنظيم مصاحبه يك نسخه از آن را براي من ارسال كنيد.»
پاسخ ما در اين هنگام چه بايد باشد ؟ از نظر اصول حرفه اي بايد پاسخ دهيم :» متاسفانه قادر به اين كار نيستم . مطمئناً شما هنگامي كه حاضر به مصاحبه با ما شديد، به ما اعتماد هم داريد. بنابراين مطمئن باشيد كه در مصاحبه شما تحريفي صورت نمي گيرد.»
با اين حال ما واقعاً نمي توانيم قول دهيم كه مصاحبه چاپ شده ، همان باشد كه مورد پسند مصاحبه شونده است. اصول حرفه اي به ما مي گويد كه مصاحبه شونده حق دارد در صورت احساس تحريف يا برداشت نادرست از متن مصاحبه به مراجع صالحه شكايت كند و قضيه در دادگاه روشن و شفاف شود.
با اين حال برخي از روزنامه نگاران معتقدند از آن جايي كه تبديل يك گفتگوي شفاهي به كتبي، به خودی خود تغييراتي را در ساختار يك مصاحبه ايجاد مي كند ، بايد مصاحبه شونده از اين تغيير ساختار مطلع شود اما اجازه ندارد ما را به حذف بخشي از مصاحبه كه در جريان گفتگو ، بر زبان آورده و يا اضافه كردن توضيحي كه در مصاحبه اصلي نيامده ، وادار سازد.
عادتي كه معمولاً مصاحبه شوندگان پس از بازبيني مصاحبه تنظيم شده خود به آن دچارند همين كاستن و افزودن هاست.
اين نكته را به خاطر داشته باشيد كه مصاحبه بايد پس از چاپ نشريه براي مصاحبه هم تازه و غير تكراري باشد.
پس اين جمله جادويي يادتان نرود : «مطمئناً شما به ما اعتقاد داشته ايد كه حاضر به اين گفتگو شده ايد، مطمئن باشيد كه ما به اعتقاد شما ، احترام مي گذاريم.»
اگر واقعاً قصد نداريد كه مصاحبه را پس از تنظيم براي مصاحبه شونده بفرستيد سعي كنيد مصاحبه شونده را در همان پايان مصاحبه به اين امر قانع كنيد. مصاحبه شونده هم چون معمولاً پس از يك مصاحبه طولاني خسته شده است به احتمال زياد از اصرار بيشتر خودداري خواهد كرد.


  
نویسنده : حسن حسن زاده ; ساعت ۱۱:٥٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱۱ آبان ،۱۳۸۱