تاثيرات حضور اينترنت در ايران

اگر بخواهيم به يك بررسی اجمالی پيرامون تاثيرات حضور اينترنت در ايران به مدت يكسال بپردازيم، تنها كافی است نگاهی به نسبت ميان خود در ميان اين 365 روز بيندازيم؛ اما اگر بخواهيم مفصلاً به اين مسئله بينديشيم، لازم است چندين فاكتور را در نظر بگيريم. فاكتورهايی مانند آنها كه در پی میآيد:
اگر سال گذشته تنها چند سايت معدود بودند كه به اطلاعرسانی فارسی بر روی اينترنت میپرداختند، امروز ديگر اينگونه نيست؛ يكسال پيش، شايد نفس حضور يك سايت خبری بر روی اينترنت بسيار دارای اهميت بود، و يا حضور شركت توليد كننده پوشاك بر روی دنيای مجازی يك غنيمت محسوب میشد، اما اكنون چگونگی اين حضور مهم است، چنانكه اين مسئله در ميان سايتهای فارسی بسيار جا افتاده است كه علاوه بر عرضه محتوا، چگونگی آن و همچنين امكانات فنی جانبی آن سايتها نيز دارای اهميت است. سايتهای ايرانی-از تفريحی گرفته تا خبری و تبليغاتی- همه و همه مشمول چنين تغييراتی شدهاند. كاربران نيز ديگر به هر سايتی اقبال نشان نمیدهند، بلكه از ميان سايتهای ايرانی بیشمار، شايد تنها تعداد انگشتشماری كاملاً شناخته شده هستند . آنهايی كه اعتبار خود را اكثراً از سال پيش كسب كردهاند، هنوز هم به كار خود ادامه میدهند، حتی اگرچه هنوز به درآمد چندانی نرسيدهاند، و گمان میرود عدم گسترش كيفی اين سايتها بيشتر به همين مسئله برمیگردد. ساختار نيافتن اين سايتها، حرفهای شدن آنها را به تاخير انداخته است. تعداد مديران آنها به زحمت از دو يا سه نفر تجاوز میكند، و درصد بسيار كمی از آنها در يك روز بيش از يك بار بهروز میشوند. به تمام اين كاستیها، عدم وجود يك سازمان تبليغاتی برای سايتها را نيز بايد متذكر شد، مركزی كه اگر امروزه وجود میداشت، میتوانست در نبود كارت اعتباری در ايران نقش زيادی را برای تامين درآمد سايتها و در نتيجه گسترش آنها فراهم كند. مشكل ديگر سايتهای ايرانی نيز كه اگرچه در سال پيش جدیتر گرفته شد اما هنوز برطرف نشده است و مشكلات خودش را دارد، مسئله تبليغات برای معرفی سايت است . برخی از اين سايتها تلاش میكنند از طريق نشريات به معرفی خود بپردازند و يا حتی برخی از آنها در سال گذشته به تبليغات ديواری در خيابانها پناه آوردند . اما آنچه به نظر میرسيد اين بود كه اكثر اين سايتهای تبليغشده، اندكی پيش از راهاندازی سايت به تبليغ پايگاه خود میپرداختند و اين عين ضد تبليغ بود.
در كنار كيفيت سايتهای ايرانی، مسئلهای كه برای بسياری در درجات نخست اهميت قرار دارد، مسئله اتصال به اينترنت است. اگر به بررسی وضعيت اتصال به اينترنت بخواهيم بپردازيم، شايد واژه «هيچ» در مقابل مقدار پيشرفت، كلمه گويايی باشد. سالی كه با جنجال كافینتها و تلفنهای اينترنتی آغاز میشود و با تصويب آييننامه شورای عالی انقلاب فرهنگی به ميانه میرسد و با بلاتكليفی خدماتدهندگان و كاربران به پايان میرسد، نمیتواند چندان نويد دهنده يكسال با دسترسیهای بهتر اينترنت باشد. سالی كه در آن بتوانيم برای نخستين بار بر روی اينترنت تصاوير ويدئويی را با سرعتی مناسب ببينيم، انتظار كاربران است. كاربران در ايران انتظار سالی را میكشند كه بتوانند برای دسترسی به اينترنت برای 3 ماه هم كه شده برنامهريزی كرده و مطمئن باشند تا اين مدت میتوانند از اين سرويس هر روزه استفاده كنند. توقع كنونی كاربران در ايران حتی كاهش قيمتها نيست بلكه تنها افزايش كيفيت دسترسیها در حد معمول است.
در كنار اين مسائل، آنچه در سال گذشته مورد بحث فراوان قرار گرفته است، انواعی از روزنامهنگاری است كه درحال رواج يافتن است. نوع مجازی آن، روزنامهنگاری آنلاين و نوع حقيقیاش را روزنامهنگاری سرويس اينترنت رسانهها میتوان نامگذاری كرد. نوع نخست آن را میتوان به تولد نوزادی تشبيه كرد كه اكنون در يكسالگی به حرف آمده است و زبان به سخن گشوده . نوعی روزنامهنگاری كه در حال حاضر با طرح ايدههای تازه كه حتی برخی از آنان در ميان روزنامهنگاری آنلاين دنيا جايی ندارند، توانسته تا حدی نوع بومی را برگزيند و موفق هم باشد. نوع دوم نيز با گسترش صفحات اينترنت روزنامهها و مجلات، اكنون بال و پر گرفته و شاخههای تازهای در خود بوجود آورده است. شايد وجود روزنامهنگارانی در اين شاخه كه تنها به يكی از زيرمجموعههای آن میپردازند، بتواند خود گويای تثبيت چنين شاخهای از روزنامهنگاری در ايران باشد. گسترش صفحات اينترنت روزنامهها و مجلات عمومی ايرانی، مجالی فراهم میآورد تا بتوان از مسائل گوناگون اينترنت سخن گفت كه نمونه بارز آن بحثهای فراوان رسانهای است كه حول مسائل پيرامونی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی شكل گرفت.
در دنيايی كه اينترنت، نورسانه آن است و همچنان روزبهروز گستردهتر و عظيمتر میشود، بايد رشد پيشرفت را چنان تنظيم كنيم كه از قافله عقب نمانيم. در سالی كه گذشت، اگرچه در مقايسه با سالهای پيشيناش شاهد تغييرات و پيشرفت غيرقابل پيشبينی بوديم، اما بايد چنان باشد كه در مقايسه با سال پس از آن چندان به حساب نيايد. اگر بكوشيم .

مقاله ای از نیما نادری
  
نویسنده : حسن حسن زاده ; ساعت ۱٠:٢۸ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱ آبان ،۱۳۸۱